दिल्ली दर्शनपछि ओली झन निरााश, सुस्माले भनिन् ‘तपाईंका कुराले त संविधान बन्दैन’
काठमाडौं २३ भदौ । नेकपा एमालेका नवनिर्वाचित विरामी अध्यक्ष खड्ग प्रसाद शर्मा ओली स्वास्थ्य परीक्षणको बहानामा गत साता दिल्ली गएर आफ्नै राजनीतिक भविष्यको परीक्षण गरेर फर्केका छन् । दिल्ली परामर्शमा भारतीय पोशाक जवारी फुलकोटमा विदेशमन्त्री सुस्मा स्वराजलाई भेटेका ओली उनीसंगको भेटपछि निराश भएका छन् ।
ओली र सुस्मास्वराजबीचको भेटवार्तामा ओलीले देशभित्र जस्तै गरी चलाख बनेर देशभित्र ‘माओवादी र मधेशीले भनेजस्तो संघीयता हुननसक्ने, उत्तर दक्षिणको भूगोल मिलाएर ५ वटा प्रदेश बनाउने’ पक्षमा एमाले रहेको बताएका थिए । उनको कुरा सुनिसकेपछि सुस्मास्वराजले ‘त्यसो भए नेपालमा त संविधान नबन्ने भयो’ भन्ने जबाफ फर्काएपछि ओली छांगाबाट खसेजस्तो भएका थिए । स्रोतले भन्यो ‘ओलीले आफूले माओवादी र मधेशीको विरोध गरेपछि सुस्मा खुशी होलिन् भनेको त उल्टो भयो ।’
त्यसभन्दा पहिले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी भ्रमणको प्रशंशा गर्दै ओलीले ‘मोदीको भाषण सुनिरहेका सभासदले मात्र नभएर घर घरमा बसेर टेलिभिजन हेरिरहेका नेपालीले पनि ताली पिटेको’ बताउंदा सुस्माले हांसो थाम्न नसकेर खित्का छोडेर हांसेकी थिइन ।
सुस्मा स्वराजको नेपाल भ्रमणका बेला उनको दर्शन गर्न नपाएका ओलीले दिल्लीमा रहंदा निकै ठूलो जोडबल गरेर दर्शन पाएका थिए । दूतावास निकट स्रोतले भन्यो ओलीसंग भेटेपछि सुस्मास्वराज निकै निराश भइन । ओली कुनै नेताजस्तो नभएर चटपटे कलाकार जस्ता रहेछन् । उनले हामीसंग के कुरा गरिदियो भने खुशी हुन्छन् भन्ने अनुमान गरेर कुरा गर्दा रहेछन् । देशभित्रको बास्तविकताका बारेमा गुमराहमा राख्ने बानी रहेछ । यही कुरालाई विगतमा खुफिया एजेन्सीका अधिकारीहरुले आधार मान्दा नेपाल नीतिका बारेमा भारत चुकेको रहेछ ।
ओलीको उद्धेश्य माओवादीको तथानाम विरोध गर्ने र उनीहरुका विरुद्ध नेपालमा लड्न सक्ने आफूमात्र रहेको पुष्टि गरेर सत्तामा उक्लादेउ भन्ने थियो । त्यसका लागि ओलीले सकेसम्म बल गरे । दिल्लीमा रहंदा ओलीले रअका प्रमुख आलोक जोशीसंग दुई घण्टाजति यिनै विषयमा कुरा गरे । आलोक जोशीले ओलीसंगको भेटका बारेमा कुरा गरेको काठमाडौंको स्रोतले भन्यो, ओलीले सबैकुरा भन्दै जांदा प्रकारान्तलरे बाह्र बुंदे समझदारीको बातावारण बनाउनेदेखि बाबुरामलाई प्रधानमन्त्री बनाउनेसम्मका घटनामा भारतले गल्ती गरेका कारण आफूहरु अप्ठेरोमा परेको बताए । ओलीले रअको विगतको भूमिकाको पनि आलोचना हुने किसिमले प्रस्तुत भए । अझै अघि बढेर उनले नेपालमा सबैभन्दा खतरनाक व्यक्ति प्रचण्ड भएको पटकपटक दोहराए । प्रचण्डलाई ठिक पार्न सक्ने आफू बाहेक कोही पनि नभएको भन्दै गत संविधानसभाको चुनावमा भने रअको आर्थिक सहयोगको ठिक ढंगले सदुपयोग गर्न सकेकाले माओवादीलाई थचार्न सकिएको अनुभव सुनाए । ओलीले अझ अघि बढेर भारतले शुशील कोइरालाको सरकार गठन गर्न किन सहमति दिएको भन्दै त्यतिबेलै भारत केही समय अडिएको भए आफू नै प्रधानमन्त्री हुनसक्ने सम्भावना बताएर सत्तालिप्साका गम्भीर विरामी भएको राम्रै छाप छोडे आलोक जोशीसंग ।
आलोक जोशीसंग अन्तरंग सम्वन्ध भएको काठमाडौंस्थित स्रोतले भन्यो जोशीले तपाईंको यो विरामीपन कहिलेसम्म निको हुन्छ भनेर सोधेका थिए । जबाफमा ओलीले स्पष्ट जबाफ दिएनन् । ओलीको विरामीपन र उनको स्वास्थ्य परीक्षणको सबैभन्दा विस्तृत रिपोर्ट रअसंग नै छ । ओलीले दिल्लीमा रहंदा र सुस्मा स्वराजसंगको भेट नमिठो भएको महसुस गरेपछि त्यसलाई सुधार्न प्रधानमन्त्रीका सुरक्षा सल्लाहाकार अजित डोभाललाई भेटेर सच्याउन खोेजेका थिए । रअ प्रमुख आलोक जोशीले उनीसंग भेटाइदिन कोशिश गर्ने बताए पनि भेट गराएनन् । भारतीय दूतावास स्रोतका अनुसार डोभालले ओलीलाई भेट्ने विषयमा महत्व नै दिएनन् । मोदीसंग जापानमा रहंदा नै डोभालले सुस्मासंग ओलीको भेटघाट बारे सुचित भइसकेका थिए ।
भारतमा रअ र विजेपी सरकारका बारेमा गहिरो समस्या र आशंका छ । सन् १९६८ मा इन्दिरा गान्धीको कार्यकालमा रअको स्थापना भएको थियो । त्यसलगत्तै कांग्रेसबाट मोरारजी देसाईहरुले पार्टी विभाजन गरे । सन् १९७७ मा विजेपीका नेता भएर उनै मोरारजी देसाई प्रधानमन्त्री हुंदा रअमाथि कांग्रेसको खेलौना बनाएका आरोप लगाएर तात्कालीन रअ प्रमुख आर एन काओ र उनका डेपुटी के शंकरनलाई समेत अपदस्थ गरियो । रअलाई प्यासिभ बनाइयो । सन् १९८० मा इन्दिरागान्धी फेरि सत्तामा आएपछि रअ सक्रिय भयो । सन् १९९८ मा विजेपीको नेतृत्वमा अटलविहारी बाजपेयी प्रधानमन्त्री भएपछि पनि रअ र प्रधानमन्त्री कार्यालयप्रति गम्भीर आशंका बढ्यो । त्यसैको परिणाम भारतीय सरकारले पहिलो पटक प्रधानमन्त्री कार्यालयमा रअको प्रधानमन्त्रीसंग हुने सिधा सम्पर्कलाई चेक गर्नकै लागि सुरक्षा सल्लाहाकारको पद सिर्जना गरेर तात्कालीन इन्टेलिजेन्स व्युरो प्रमुख एम के नारायणनलाँई नियुक्त गरेको थियो । पछि एमके नारायणनलाई पनि आइविकै अवकाश प्राप्त प्रमुख ब्रजेश मिश्रले विस्थापित गरे । बाजपेयी सरकारका बेला रअ भन्दा सक्रिय यिनै एनएसएहरु भए । त्यसयता त्यो पदलाई मनमोहन सरकारले पनि निरन्तरता दियो । संंयोगले मोदी प्रधानमन्त्री भएपछि पनि उनी पछि सबैभन्दा शक्तिशाली देखिने पद एनएसए मा आइबिकै अवकाशप्राप्त प्रमुख अजित डोभाल नियुक्त भएका छन् । भारतीय खुफियातन्त्रमा आन्तरिक सुनामी सुरु भएको छ । रोचक के छ भने मनमोहन प्रधानमन्त्री हुंदा पूर्व खुफिया अधिकारीभन्दा बाहिरबाट राजनीतिक तथा कर्मचारी पृष्ठभूमिका श्याम शरण, शिबशंकर मेनन जस्ता व्यक्तिहरु एनएसए भएका थिए । यी दुबै जना नेपालका लागि राजदूत पनि भएक थिए । भारतको सत्तावृत्ति के देखिन्छ भने कांग्रेस बढ्ता रअमाथि भर पर्ने र विजेपी बढी देशभित्रको आन्तरिक खुफियाको जिम्मा लिएको इन्टेलिजेन्स व्युरो (आइबी) माथि विश्वास गर्दछन् ।
यस्तो ऐतिहासिक पृष्ठभूमिको राम्रो हेक्का नगरेका ०४६ सालको जनआन्दोलन पछिका सबै सन्दर्भमा देशभित्र प्रो इन्डियन छबि बनाएका केपी ओलीको हालैको दिल्ली परामर्श आत्मघाती हुने खतरा बढेको विश्लेषकहरुको भनाई छ । ओलीलै आफ्ना निकटस्थहरुसंग भारतले के गर्न खोजेको हो बुझ्नै सकिएन भन्ने टिप्पणी सुनाई रहेका छन् । त्यसभन्दा नेपालमा चलेका आन्दोलन र परिवर्तनका एजेण्डाहरु भन्दा बाहिरबाट नहिंड्न दिएको सुझावलाई ठिक ढंगले ओलीले बुझ्न नसकेको उनी निकट नेताहरुले बताउन थालेका छन् ।
गत शनिबार सिंहदरबारमा भएको संवैधानिक तथा सम्वाद समितिको बैठकमा ओलीले मधेशी र जनजातिजस्ता वाहियात र राष्टविरोधी शक्तिलाई बोकेर तपाईंले के गर्न खोजेको भन्दै एमाओवादी अध्यक्ष प्रचण्डसंग विनासन्दर्भ झोक्किए । जबाफमा प्रचण्डले तपाईंले आफ्नो विगत बाह्र बुंदे समझदारीदेखि जनआन्दोलनका बेलाका गतिविधि र दरबारसंगको चोचोमोचोमा गरेको इतिहास सम्झनु राम्रो हुने भन्दै यो देशमा परिवर्तन र देशभक्तहरुको सबैभन्दा बढी विरोधी तपाईं नै भएको जबाफ फर्काएपछि उनी नाजबाफ भएका थिए । ओलीले यतिबेला मधेशी र जनजातिलाई देख्नै नसक्ने भएका छन् । यो उनको पुरानै धारणा भएपनि दिल्ली दर्शनमा सबैपक्षको सहमति जरुरी हुने सन्देश पाएपछि यिनीसंग किन मिल्ने भन्ने आवेगले ओलीलाई सताइ रहेको छ ।
ओली दिल्ली जानु अघि उनकै निवासमा भएको एउटा बैठमा पनि यि मधेशीलाई किन भाउ दिएको भन्दै प्रचण्डसंग ओलीले तितो पोखेको एबीसीसंग कुरा गर्दै मधेशी जनअधिकार फोरम नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादबले बताएका थिए । ओली देशभित्र परिवर्तनकारी शक्ति विरोधी छन् भने बाहिर भारतको आर्शिवाद प्राप्त गर्ने अभियानमा पनि ठेस लाग्न थालेपछि उनको विरामीपन झन बढेको छ ।via from ABC news
ओली र सुस्मास्वराजबीचको भेटवार्तामा ओलीले देशभित्र जस्तै गरी चलाख बनेर देशभित्र ‘माओवादी र मधेशीले भनेजस्तो संघीयता हुननसक्ने, उत्तर दक्षिणको भूगोल मिलाएर ५ वटा प्रदेश बनाउने’ पक्षमा एमाले रहेको बताएका थिए । उनको कुरा सुनिसकेपछि सुस्मास्वराजले ‘त्यसो भए नेपालमा त संविधान नबन्ने भयो’ भन्ने जबाफ फर्काएपछि ओली छांगाबाट खसेजस्तो भएका थिए । स्रोतले भन्यो ‘ओलीले आफूले माओवादी र मधेशीको विरोध गरेपछि सुस्मा खुशी होलिन् भनेको त उल्टो भयो ।’
त्यसभन्दा पहिले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी भ्रमणको प्रशंशा गर्दै ओलीले ‘मोदीको भाषण सुनिरहेका सभासदले मात्र नभएर घर घरमा बसेर टेलिभिजन हेरिरहेका नेपालीले पनि ताली पिटेको’ बताउंदा सुस्माले हांसो थाम्न नसकेर खित्का छोडेर हांसेकी थिइन ।
सुस्मा स्वराजको नेपाल भ्रमणका बेला उनको दर्शन गर्न नपाएका ओलीले दिल्लीमा रहंदा निकै ठूलो जोडबल गरेर दर्शन पाएका थिए । दूतावास निकट स्रोतले भन्यो ओलीसंग भेटेपछि सुस्मास्वराज निकै निराश भइन । ओली कुनै नेताजस्तो नभएर चटपटे कलाकार जस्ता रहेछन् । उनले हामीसंग के कुरा गरिदियो भने खुशी हुन्छन् भन्ने अनुमान गरेर कुरा गर्दा रहेछन् । देशभित्रको बास्तविकताका बारेमा गुमराहमा राख्ने बानी रहेछ । यही कुरालाई विगतमा खुफिया एजेन्सीका अधिकारीहरुले आधार मान्दा नेपाल नीतिका बारेमा भारत चुकेको रहेछ ।
ओलीको उद्धेश्य माओवादीको तथानाम विरोध गर्ने र उनीहरुका विरुद्ध नेपालमा लड्न सक्ने आफूमात्र रहेको पुष्टि गरेर सत्तामा उक्लादेउ भन्ने थियो । त्यसका लागि ओलीले सकेसम्म बल गरे । दिल्लीमा रहंदा ओलीले रअका प्रमुख आलोक जोशीसंग दुई घण्टाजति यिनै विषयमा कुरा गरे । आलोक जोशीले ओलीसंगको भेटका बारेमा कुरा गरेको काठमाडौंको स्रोतले भन्यो, ओलीले सबैकुरा भन्दै जांदा प्रकारान्तलरे बाह्र बुंदे समझदारीको बातावारण बनाउनेदेखि बाबुरामलाई प्रधानमन्त्री बनाउनेसम्मका घटनामा भारतले गल्ती गरेका कारण आफूहरु अप्ठेरोमा परेको बताए । ओलीले रअको विगतको भूमिकाको पनि आलोचना हुने किसिमले प्रस्तुत भए । अझै अघि बढेर उनले नेपालमा सबैभन्दा खतरनाक व्यक्ति प्रचण्ड भएको पटकपटक दोहराए । प्रचण्डलाई ठिक पार्न सक्ने आफू बाहेक कोही पनि नभएको भन्दै गत संविधानसभाको चुनावमा भने रअको आर्थिक सहयोगको ठिक ढंगले सदुपयोग गर्न सकेकाले माओवादीलाई थचार्न सकिएको अनुभव सुनाए । ओलीले अझ अघि बढेर भारतले शुशील कोइरालाको सरकार गठन गर्न किन सहमति दिएको भन्दै त्यतिबेलै भारत केही समय अडिएको भए आफू नै प्रधानमन्त्री हुनसक्ने सम्भावना बताएर सत्तालिप्साका गम्भीर विरामी भएको राम्रै छाप छोडे आलोक जोशीसंग ।
आलोक जोशीसंग अन्तरंग सम्वन्ध भएको काठमाडौंस्थित स्रोतले भन्यो जोशीले तपाईंको यो विरामीपन कहिलेसम्म निको हुन्छ भनेर सोधेका थिए । जबाफमा ओलीले स्पष्ट जबाफ दिएनन् । ओलीको विरामीपन र उनको स्वास्थ्य परीक्षणको सबैभन्दा विस्तृत रिपोर्ट रअसंग नै छ । ओलीले दिल्लीमा रहंदा र सुस्मा स्वराजसंगको भेट नमिठो भएको महसुस गरेपछि त्यसलाई सुधार्न प्रधानमन्त्रीका सुरक्षा सल्लाहाकार अजित डोभाललाई भेटेर सच्याउन खोेजेका थिए । रअ प्रमुख आलोक जोशीले उनीसंग भेटाइदिन कोशिश गर्ने बताए पनि भेट गराएनन् । भारतीय दूतावास स्रोतका अनुसार डोभालले ओलीलाई भेट्ने विषयमा महत्व नै दिएनन् । मोदीसंग जापानमा रहंदा नै डोभालले सुस्मासंग ओलीको भेटघाट बारे सुचित भइसकेका थिए ।
भारतमा रअ र विजेपी सरकारका बारेमा गहिरो समस्या र आशंका छ । सन् १९६८ मा इन्दिरा गान्धीको कार्यकालमा रअको स्थापना भएको थियो । त्यसलगत्तै कांग्रेसबाट मोरारजी देसाईहरुले पार्टी विभाजन गरे । सन् १९७७ मा विजेपीका नेता भएर उनै मोरारजी देसाई प्रधानमन्त्री हुंदा रअमाथि कांग्रेसको खेलौना बनाएका आरोप लगाएर तात्कालीन रअ प्रमुख आर एन काओ र उनका डेपुटी के शंकरनलाई समेत अपदस्थ गरियो । रअलाई प्यासिभ बनाइयो । सन् १९८० मा इन्दिरागान्धी फेरि सत्तामा आएपछि रअ सक्रिय भयो । सन् १९९८ मा विजेपीको नेतृत्वमा अटलविहारी बाजपेयी प्रधानमन्त्री भएपछि पनि रअ र प्रधानमन्त्री कार्यालयप्रति गम्भीर आशंका बढ्यो । त्यसैको परिणाम भारतीय सरकारले पहिलो पटक प्रधानमन्त्री कार्यालयमा रअको प्रधानमन्त्रीसंग हुने सिधा सम्पर्कलाई चेक गर्नकै लागि सुरक्षा सल्लाहाकारको पद सिर्जना गरेर तात्कालीन इन्टेलिजेन्स व्युरो प्रमुख एम के नारायणनलाँई नियुक्त गरेको थियो । पछि एमके नारायणनलाई पनि आइविकै अवकाश प्राप्त प्रमुख ब्रजेश मिश्रले विस्थापित गरे । बाजपेयी सरकारका बेला रअ भन्दा सक्रिय यिनै एनएसएहरु भए । त्यसयता त्यो पदलाई मनमोहन सरकारले पनि निरन्तरता दियो । संंयोगले मोदी प्रधानमन्त्री भएपछि पनि उनी पछि सबैभन्दा शक्तिशाली देखिने पद एनएसए मा आइबिकै अवकाशप्राप्त प्रमुख अजित डोभाल नियुक्त भएका छन् । भारतीय खुफियातन्त्रमा आन्तरिक सुनामी सुरु भएको छ । रोचक के छ भने मनमोहन प्रधानमन्त्री हुंदा पूर्व खुफिया अधिकारीभन्दा बाहिरबाट राजनीतिक तथा कर्मचारी पृष्ठभूमिका श्याम शरण, शिबशंकर मेनन जस्ता व्यक्तिहरु एनएसए भएका थिए । यी दुबै जना नेपालका लागि राजदूत पनि भएक थिए । भारतको सत्तावृत्ति के देखिन्छ भने कांग्रेस बढ्ता रअमाथि भर पर्ने र विजेपी बढी देशभित्रको आन्तरिक खुफियाको जिम्मा लिएको इन्टेलिजेन्स व्युरो (आइबी) माथि विश्वास गर्दछन् ।
यस्तो ऐतिहासिक पृष्ठभूमिको राम्रो हेक्का नगरेका ०४६ सालको जनआन्दोलन पछिका सबै सन्दर्भमा देशभित्र प्रो इन्डियन छबि बनाएका केपी ओलीको हालैको दिल्ली परामर्श आत्मघाती हुने खतरा बढेको विश्लेषकहरुको भनाई छ । ओलीलै आफ्ना निकटस्थहरुसंग भारतले के गर्न खोजेको हो बुझ्नै सकिएन भन्ने टिप्पणी सुनाई रहेका छन् । त्यसभन्दा नेपालमा चलेका आन्दोलन र परिवर्तनका एजेण्डाहरु भन्दा बाहिरबाट नहिंड्न दिएको सुझावलाई ठिक ढंगले ओलीले बुझ्न नसकेको उनी निकट नेताहरुले बताउन थालेका छन् ।
गत शनिबार सिंहदरबारमा भएको संवैधानिक तथा सम्वाद समितिको बैठकमा ओलीले मधेशी र जनजातिजस्ता वाहियात र राष्टविरोधी शक्तिलाई बोकेर तपाईंले के गर्न खोजेको भन्दै एमाओवादी अध्यक्ष प्रचण्डसंग विनासन्दर्भ झोक्किए । जबाफमा प्रचण्डले तपाईंले आफ्नो विगत बाह्र बुंदे समझदारीदेखि जनआन्दोलनका बेलाका गतिविधि र दरबारसंगको चोचोमोचोमा गरेको इतिहास सम्झनु राम्रो हुने भन्दै यो देशमा परिवर्तन र देशभक्तहरुको सबैभन्दा बढी विरोधी तपाईं नै भएको जबाफ फर्काएपछि उनी नाजबाफ भएका थिए । ओलीले यतिबेला मधेशी र जनजातिलाई देख्नै नसक्ने भएका छन् । यो उनको पुरानै धारणा भएपनि दिल्ली दर्शनमा सबैपक्षको सहमति जरुरी हुने सन्देश पाएपछि यिनीसंग किन मिल्ने भन्ने आवेगले ओलीलाई सताइ रहेको छ ।
ओली दिल्ली जानु अघि उनकै निवासमा भएको एउटा बैठमा पनि यि मधेशीलाई किन भाउ दिएको भन्दै प्रचण्डसंग ओलीले तितो पोखेको एबीसीसंग कुरा गर्दै मधेशी जनअधिकार फोरम नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादबले बताएका थिए । ओली देशभित्र परिवर्तनकारी शक्ति विरोधी छन् भने बाहिर भारतको आर्शिवाद प्राप्त गर्ने अभियानमा पनि ठेस लाग्न थालेपछि उनको विरामीपन झन बढेको छ ।via from ABC news
No comments:
Post a Comment
कुनै प्रतिकृया छ कि ?